Koperen waterfles: alles wat je moet weten

Koperen waterflessen worden al eeuwenlang gebruikt om water in te bewaren en uit te drinken. De wortels liggen in de Ayurveda en zijn inmiddels ook onderbouwd door modern wetenschappelijk onderzoek. In dit artikel lees je wat een koperen drinkfles precies is, wat de ayurvedische traditie erachter is, wat onderzoek zegt over de effecten op je gezondheid, en waar je op moet letten bij aanschaf en gebruik.

Wat is een koperen waterfles precies?

Een koperen waterfles is een koperen fles die volledig is vervaardigd uit puur koper, vaak met de hand gehamerd door ambachtslieden in India. Wanneer je water enige tijd in de fles laat staan, lossen er sporen koperionen op in het water, een proces dat al duizenden jaren wordt toegepast en dat de basis vormt van de ayurvedische praktijk Tamra Jal.

De ayurvedische traditie: Tamra Jal

In de Ayurveda wordt koper "Tamra" genoemd en al duizenden jaren gebruikt als materiaal voor drinkgerei. De praktijk van Tamra Jal houdt in dat drinkwater 's nachts of gedurende zo'n 6 tot 10 uur in een koperen vat wordt bewaard en de volgende ochtend wordt gedronken. Volgens de klassieke ayurvedische teksten zou dit water helpen de drie dosha's, Vata, Pitta en Kapha, in balans te brengen. Deze traditionele claim is onderdeel van eeuwenoude ayurvedische kennis, maar is niet apart wetenschappelijk onderzocht. Wat wél goed is onderzocht, is de antibacteriële werking van koperen vaten, daarover lees je meer in de volgende sectie.
Lees meer over de traditie van Tamra Jal.

Wat zegt de wetenschap over koperwater?

• Antibacteriële werking
  Meerdere peer-reviewed studies hebben de antibacteriële werking van koperen vaten onderzocht. Onderzoek gepubliceerd in het Journal of Health, Population and Nutrition liet zien dat water dat 16 uur in een koperen vat werd bewaard, geen levensvatbare ziekteverwekkende bacteriën zoals E. coli, Salmonella en Vibrio cholerae meer bevatte. Een vergelijkbare studie in BMC Infectious Diseases bevestigde dat deze bacteriën binnen 24 uur werden geïnactiveerd in koperen opslagvaten. Dit effect wordt het oligodynamische effect genoemd: koperionen beschadigen de celwand en het celmembraan van micro-organismen, waardoor ze afsterven. Ook een goedkoop koperen filterapparaat bleek de bacteriepopulatie in water met 99,99% te kunnen verminderen binnen 4 tot 8 uur.(Bron 1, 2, 3)
  
  
• Koper als essentieel mineraal
  Naast de antibacteriële werking is koper ook een essentieel spoorelement voor het lichaam. Het functioneert als cofactor voor enzymen die betrokken zijn bij energieproductie, de aanmaak van bindweefsel, neurotransmissie en ijzermetabolisme, en speelt een rol bij een goed functionerend immuunsysteem (bron 5). De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (RDA) voor volwassenen ligt rond de 900 microgram per dag (bron 6).

Gezondheidsvoordelen van een koperen waterfles

Op basis van de hierboven beschreven mechanismen worden aan koperwater onder meer de volgende voordelen toegeschreven:

• Ondersteuning van een gezonde spijsvertering
• Bijdrage aan een goed functionerend immuunsysteem, dankzij de rol van koper als cuproenzym-cofactor (bron 5)
• Betere opname en verwerking van ijzer in het lichaam (bron 5)
• Natuurlijke reductie van bacteriën in het drinkwater (bron 1, 2)

Het is belangrijk hierbij te vermelden dat de bredere ayurvedische claims, zoals het in balans brengen van dosha's, traditionele inzichten zijn die (nog) niet één-op-één wetenschappelijk zijn aangetoond, terwijl de antibacteriële werking (bron 1, 2, 3) en de rol van koper als voedingsstof (bron 5, 6) wél goed zijn onderzocht.
Meer lezen over de gezondheidsvoordelen van koper? Lees ook Is koperwater gezond.

Is koperwater veilig?

Voor gezonde volwassenen is het drinken van water uit een koperen fles over het algemeen veilig, zolang je de fles op de juiste manier gebruikt. Koper is in te grote hoeveelheden echter giftig: de veilige bovengrens (Tolerable Upper Intake Level) voor volwassenen ligt op 10.000 microgram (10 mg) per dag. Onderzoek waarbij de koperconcentratie in water gedurende maximaal 168 uur (7 dagen) opslag in een koperen vat werd gemeten, liet zien dat deze concentratie oploopt naarmate het water langer blijft staan, maar zelfs na een week nog ruim binnen de veilige grenzen van de WHO en de Amerikaanse EPA bleef (bron 4). Dat betekent dat ook bij een langere opslagtijd dan de aanbevolen 6 tot 10 uur, het water veilig blijft om te drinken. Belangrijke aandachtspunten:

• Gebruik de fles alleen voor water, niet voor melk, citrussappen of andere zure vloeistoffen, deze kunnen te veel koper laten oplossen
• Mensen met de zeldzame stofwisselingsziekte van Wilson, waarbij koper zich ophoopt in het lichaam, wordt afgeraden koperwater te drinken (bron 9)
• Was de fles nooit in de vaatwasser en reinig hem met natuurlijke middelen zoals citroen en zout
  
  

Koper vs RVS vs glas: wat is het verschil?

De drie materialen hebben ieder hun eigen voordelen en aandachtspunten:

• Koper
  • Traditioneel materiaal binnen Ayurveda, onder andere voor Tamra Jal.
  • Heeft een aangetoonde antibacteriële werking.
  • Heeft een ambachtelijke en karakteristieke uitstraling.
  • Vraagt wat meer onderhoud dan RVS of glas.
  • Geschikt voor het bewaren van water.
• RVS
  • Sterk en duurzaam materiaal.
  • Praktisch voor onderweg, sporten en reizen.
  • Gemakkelijk in onderhoud.
  • Niet transparant, waardoor je niet kunt zien hoeveel water erin zit.
• Glas
  • Smaakneutraal en neutraal materiaal voor water.
  • Transparant: je ziet eenvoudig hoeveel water er nog in zit.
  • Gemakkelijk schoon te maken.
  • Kwetsbaarder en zwaarder dan sommige andere materialen.

Er is dus niet één materiaal dat voor iedereen het beste is. De keuze hangt vooral af van wat jij belangrijk vindt: stevigheid, onderhoud, uitstraling of de traditionele toepassing van koper.
Lees meer over de verschillende waterflessen en hun kenmerken.

Hoe gebruik en onderhoud je een koperen waterfles?

• Vul de fles met vers water en laat dit minimaal 4, idealiter 6 tot 8 uur staan voor het beste effect
• Drink het water bij voorkeur 's ochtends op de nuchtere maag
• Reinig de fles met een mengsel van citroensap of azijn en zout in plaats van afwasmiddel
• Laat de drinkfles koper niet in de vaatwasser of in direct zonlicht staan
• Verkleuring van de binnenkant is een normaal en onschadelijk teken van oxidatie, geen defect

Lees meer over het schoonmaken en onderhouden van een koperen drinkfles

Koperen waterfles kopen: waar moet je op letten?

Als je op zoek bent naar een koperen fles voor dagelijks gebruik dan is het belangrijkste criterium dat de fles voor 100% uit puur koper bestaat, zonder mengmetalen of binnenlaagjes. Let daarnaast op:

• De dikte van het koper 
• Handgemaakte afwerking, herkenbaar aan lichte, natuurlijke variaties tussen exemplaren
• Een lekvrije dop en zorgvuldige naadloze constructie

Lees meer over het kopen van een koperen fles

Bekijk de 100% puur koperen waterfles voor een ambachtelijk vervaardigde fles die aan al deze criteria voldoet.

Bekijk ook de meest gestelde vragen over de koperen waterfles