Tamra Jal: de Ayurvedische traditie van water in een koperen vat

 

Een koperen waterfles is tegenwoordig weer helemaal terug. Je ziet ze in yogastudio's, bij mensen die met Ayurveda bezig zijn en natuurlijk gewoon in de keuken of op kantoor. Toch is het idee erachter helemaal niet nieuw.

In India worden koperen vaten al lange tijd gebruikt voor het bewaren en drinken van water. Binnen Ayurveda staat koper bekend als Tamra en water als Jala. De combinatie daarvan wordt Tamra Jal.

De gewoonte is eigenlijk heel eenvoudig. Je vult een koperen vat met water en laat het daar enige tijd in staan. Vaak gebeurt dat 's avonds, zodat je de volgende ochtend water hebt dat gedurende de nacht in contact is geweest met koper.

Voor wie Ayurveda kent, is dat niet zomaar een manier om water te bewaren. Het materiaal waarvan een vat is gemaakt, kan binnen de Ayurvedische traditie onderdeel zijn van de manier waarop je met voeding en drinken omgaat.

Koper in de oude Ayurvedische traditie

Koper is binnen Ayurveda geen nieuwkomer.

In de klassieke Ayurvedische literatuur wordt koper aangeduid als Tamra. De Sushruta Samhita, een van de belangrijke klassieke werken binnen Ayurveda, besteedt uitgebreid aandacht aan water. In een passage over verschillende soorten water en drinkvaten wordt onder andere beschreven dat water uit een koperen vat kan worden gedronken. Koper wordt daar naast materialen als goud, zilver en aardewerk genoemd.

Dat is een mooi detail, omdat het laat zien dat het gebruik van koper niet pas is ontstaan met de moderne populariteit van de koperen waterfles.

Ook in latere Ayurvedische literatuur krijgt Tamra een plaats. Koper werd binnen de bredere Ayurvedische metaaltraditie voor verschillende doeleinden gebruikt. Dat is overigens iets anders dan simpelweg water bewaren in een koperen fles; in de Ayurvedische geneeskunde bestaan ook bereidingen met metalen, zoals Tamra Bhasma. 

Voor Tamra Jal is vooral van belang: koper als materiaal voor een water- of drinkvat.

Water was binnen Ayurveda meer dan alleen een dorstlesser

Als je in de klassieke Ayurvedische teksten kijkt, komen er regelmatig beschrijvingen van water voor.
Er wordt gekeken naar de herkomst van water, de kwaliteit ervan, de manier waarop het wordt behandeld en de manier waarop het wordt bewaard. Dat past bij een bredere gedachte binnen Ayurveda: wat je inneemt staat niet helemaal los van de manier waarop je ermee omgaat.
Een modern onderzoek naar traditionele Ayurvedische methoden van waterbehandeling beschrijft bijvoorbeeld dat in de Ayurvedische traditie verschillende materialen voor het bewaren van water werden gebruikt, waaronder koper, zilver en aardewerk.
Dat geeft ook wat meer context aan de koperen waterfles. Het gaat binnen deze traditie niet alleen om koper als bijzonder metaal. Het gaat om een manier van omgaan met iets heel alledaags: water.
Meer lezen over de koperen waterfles? Lees alles wat je moet weten over de koperen waterfles.

Tamra Jal als dagelijkse gewoonte

Ayurveda kent het begrip dinacharya: de dagelijkse routine. Daarbij gaat het om gewoonten die je iedere dag terug laat komen. Opstaan, jezelf verzorgen, eten, bewegen, rust nemen. Het zijn geen spectaculaire dingen. Juist de regelmaat ervan is belangrijk. Tamra Jal past daarbij.
Je kunt 's avonds je koperen fles vullen en deze naast je bed of op een vaste plek in de keuken zetten. De volgende ochtend staat het water klaar. Dat heeft iets prettigs. Je hoeft er niet opnieuw over na te denken. De fles staat er al.
Voor iemand die Ayurveda als leefstijl benadert, kan zo'n klein ritueel een manier zijn om de ochtend wat bewuster te beginnen.

Waarom werd koper gebruikt?

De klassieke teksten noemen koper als materiaal voor drinkvaten, maar geven ons niet altijd een verklaring die je één op één kunt vertalen naar onze huidige wetenschappelijke taal. Dat hoeft ook niet.
Er is iets bijzonders aan koper. We weten inmiddels dat koper antimicrobiële eigenschappen heeft. Dat is ook onderzocht in relatie tot water.
In een onderzoek van onderzoekers verbonden aan het Institute of Ayurveda and Integrative Medicine werd water dat met verschillende ziekteverwekkende bacteriën was besmet gedurende 16 uur in koperen potten bewaard. Na die periode konden de onderzochte bacteriën met de gebruikte kweekmethoden niet meer worden teruggevonden. Het kopergehalte in het water bedroeg gemiddeld 177 microgram per liter.
Een eerder onderzoek van dezelfde onderzoeksgroep keek naar water waarin onder andere E. coli, Salmonella Typhi en Vibrio cholerae waren gebracht. Ook daar werden de bacteriën na een nacht bewaren in een koperen vat niet meer teruggevonden met de gebruikte onderzoeksmethoden.

Wat betekent Tamra Jal binnen Ayurveda?

De betekenis van Tamra Jal ligt niet alleen in het koper zelf.

Binnen Ayurveda wordt gekeken naar eigenschappen van voeding, dranken en leefgewoonten en naar de manier waarop deze passen binnen het geheel van iemands leefstijl. De drie bekende dosha's, Vata, Pitta en Kapha, spelen daarin een belangrijke rol.
Je zult daarom regelmatig lezen dat Tamra Jal de dosha's zou balanceren. Dat soort uitspraken kom je vooral veel tegen in moderne Ayurvedische literatuur.

Hoe gebruik je Tamra Jal?

Het gebruik van een koperen waterfles is eenvoudig. Vul de fles met schoon drinkwater en laat het water enige tijd staan. Veel mensen vullen de fles 's avonds en drinken het water de volgende ochtend.
Gebruik de fles bij voorkeur voor gewoon water. Vruchtensap, frisdrank en andere zure dranken horen niet langdurig in een koperen fles thuis, omdat zuren anders met het koper kunnen reageren.
Wil je weten hoe je een koperen fles mooi en goed schoon houdt? Daar hebben we een apart artikel over geschreven: Koperen waterfles schoonmaken en onderhouden.

Waarom laten veel mensen het water een nacht staan?

De nacht is vooral praktisch.
Je vult de fles voordat je naar bed gaat en hebt de volgende ochtend water klaarstaan. Tegelijkertijd heeft het water dan gedurende meerdere uren contact gehad met het koper.
Dat laatste is ook wat de hierboven genoemde onderzoeken interessant maakt. In het onderzoek uit 2012 werd specifiek gekeken naar water dat 16 uur in een koperen pot was bewaard. Dat betekent niet dat 16 uur een soort magische grens is. Het onderzoek was bedoeld om een bepaald effect onder gecontroleerde omstandigheden te onderzoeken. Een traditionele dagelijkse gewoonte is iets anders.

De gewoonte om de fles 's avonds te vullen en 's ochtends te drinken is daarom vooral een mooie, eenvoudige manier om Tamra Jal in je dagelijks leven toe te passen.

En wat gebeurt er met het water?

Water dat langere tijd met koper in contact staat, kan een kleine hoeveelheid koper opnemen.
Hoeveel dat precies is, hangt onder andere af van het water zelf, de zuurgraad, de temperatuur, het oppervlak van het koper en de duur van het contact.
Dat is ook waarom koper niet zomaar hetzelfde is als glas of RVS. Het materiaal doet mee.
Koper is bovendien een mineraal dat ons lichaam nodig heeft. Het is betrokken bij verschillende processen in het lichaam. Tegelijkertijd geldt voor koper, net als voor veel andere stoffen, dat een grotere hoeveelheid niet automatisch beter is.

De WHO hanteert voor koper in drinkwater een richtwaarde van 2 mg per liter. De concentratie kan onder verschillende omstandigheden sterk variëren; onder andere de zuurgraad van water speelt een rol bij de hoeveelheid koper die in water terechtkomt.

Voor normaal gebruik van een koperen waterfles is dat vooral een reden om de fles te gebruiken waarvoor deze bedoeld is: water bewaren en drinken.
Lees ook: Is koperwater gezond?

Tamra Jal in de moderne tijd

Misschien is dat ook de reden waarom de koperen waterfles zo goed past bij de huidige belangstelling voor Ayurveda.

We leven in een tijd waarin bijna alles sneller kan. Water uit de kraan, fles vullen, drinken en weer door. Tamra Jal doet het tegenovergestelde. Je vult 's avonds je fles. Daarna gebeurt er eigenlijk niets. En de volgende ochtend pak je hem weer. 
Dat kleine stukje vertraging past mooi bij Ayurveda. Niet alles hoeft onmiddellijk. Niet alles hoeft efficiënt. Sommige dingen mogen onderdeel worden van een rustig ritme.

Voor mij persoonlijk is dat misschien wel de mooiste kant van de koperen waterfles. Niet het idee dat koper ineens alles voor je oplost, maar het kleine dagelijkse moment dat eraan vastzit.

Tamra Jal: een eenvoudig Ayurvedisch ritueel

Een koperen fles vullen met water is eenvoudig. De fles 's avonds klaarzetten is misschien nog eenvoudiger. En de volgende ochtend begin je de dag met water dat gedurende de nacht in het koper heeft gestaan.

Misschien spreekt vooral de traditie je aan. Misschien vind je de fles mooi. Misschien vind je het prettig om bewuster met je dagelijkse gewoonten om te gaan.
Ik persoonliijk vind het water uit een koperen fles ook lekkerder. Het water is zachter dan dat uit de kraan.

Water. Koper. Tijd. Zachtheid. En een rustig begin van de dag.


Wil je zelf Tamra Jal maken? Bekijk eens onze 100% koperen waterfles of lees eerst meer in de koopgids voor koperen flessen  of de FAQ koperen waterfles.